De shahada - deel 1

De betekenis van de shahada (geloofgetuigenis).

Middels het uitspreken van de shahada neem je de islam aan, getuig je van je geloof in Allah en het profeetschap van Mohammed, vrede zij met hem.

De shahada is de eerste zuil van de vijf zuilen van de islam. De andere zuilen zijn natuurlijk het gebed, de zakaat, het vasten in de maand ramadan en het verrichten van de bedevaart. En zoals je weet is de shahada de volgende uitspraak:

Ashadoe alaa illaha ilallah wa ashadoe ana moehammadan abdoehoe wa rassoeloeh.

Vrij vertaald betekent dit zoveel als: ik getuig dat niets of niemand het recht heeft om aanbeden te worden behalve Allah en ik getuig dat Mohammed Zijn dienaar en boodschapper is.

Het eerste wat dan eigenlijk opvalt, is dat het niet één getuigenis is maar dat het twee getuigenissen zijn. Toch wordt het de getuigenis genoemd en dit komt omdat deze twee altijd samen dienen te gaan. Men dient te geloven in beide delen en men dient te handelen naar beide delen. Laten we eens kort kijken naar het eerste deel; ashadoe allaa ilaha ilallah. Zoals gezegd betekent dit vrij vertaald dat je getuigt dat er niets/niemand is die het recht heeft aanbeden te worden behalve Allah. De islam is geen religie van vele goden en dit betekent ook dat alle daden van aanbidding die je verricht puur en alleen voor de Ene ware God zijn; Allah, Schepper van hemelen en aarde. De Enige Die deze aanbidding rechtvol toekomt.

Aanbid je iets of iemand anders, dan wordt dit dan ook gezien als afgoderij, de grootste zonde die je maar kan bedenken. Uit het geloof in Allah komen alle andere zaken voort, de daden van aanbidding zijn daar onderdeel van. Maar je zou ook kunnen zeggen dat alle zaken voortkomen uit Allah, de schepping, de openbaringen, de profeten, onze voorzieningen etc. Het is dan ook logisch dat het geloof in Allah en het ongeloof in afgoden het eerste deel van de eerste zuil van de islam is. Het tweede deel van deze eerste zuil is:

wa ashadoe ana moehammadan abdoehoe wa rassoeloeh

Vrij vertaald betekent dit, zoals gezegd, zoveel als: en ik getuig dat Mohammed Zijn dienaar en boodschapper is.

Er wordt zowel dienaar gezegd als boodschapper met een reden. Het feit dat er dienaar wordt gezegd betekent dat, ondanks dat hij een boodschapper was, een profeet was, hij niets meer of minder is dan een dienaar. Dit is belangrijk om duidelijk te maken dat hij geen positie heeft die hoger is dan dat van de mens, zodat hij niet aanbeden zou worden door de mensen. Een bekend voorbeeld van een mens die aanbeden wordt is natuurlijk Jezus, die als profeet gezonden werd en later verheven werd tot goddelijke rangen binnen mainstream christendom. En boodschapper van Allah omdat hij gezonden werd als een boodschapper aan de mensen, en als ik zeg mensen dan bedoel ik niet alleen zijn eigen volk, maar de gehele mensheid. Allah zegt daarover:

En Wij hebben jou niet anders gezonden dan aan de gehele mensheid en als een verkondiger van verheugende tijdingen en als een waarschuwer

Koran, hoofdstuk 34:28

Het geloof in de profeet Mohammed betekent automatisch dat je ook gelooft in alle profeten en boodschappers (waarover de islam ons verteld) die voor hem gezonden werden. Het is een stelregel dat het geloof in één boodschapper het geloof in alle boodschappers en profeten inhoudt. En dat het ontkennen van één van hen, het ontkennen van hen allemaal inhoudt. Waarom is dat zo? Dat is zo omdat de boodschap die zij met zich meedroegen in de kern altijd hetzelfde was: de oproep naar het geloof in Allah en het aanbidden van Hem zonder Hem deelgenoten toe te kennen. De oproep naar het zuivere monotheïsme. Ontken je de boodschap van één profeet dan betekent dat dus dat je tegen de boodschap van alle profeten ingaat.

En zoals je merkt, het ontkennen van een profeet betekent het ontkennen van de boodschap die hij draagt. Die twee kun je niet los van elkaar zien, hij is immers een profeet vanwege zijn boodschap. Als laatste, voor wat ik er nu over wil zeggen, is dat het geloof in Mohammed als boodschapper van Allah ook een praktische kant heeft. Namelijk dat alle daden van aanbidding die jij verricht plaatsvinden op basis van zijn voorbeeld. Je kan niet zelf met nieuwe manieren van aanbidding komen. Je kan niet zeggen: ik ga op een andere manier mijn gebed verrichten. Hij is de standaard, hij is het voorbeeld en zo wordt de eenheid in aanbidding behouden. Het is deze shahada die je tot een moslim maakt en het is deze shahada die niet alleen in dit leven, maar ook in het hiernamaals het belangrijkste is wat je kan hebben. Het is niet voor niets dat Allah zegt:

O jullie die geloven, vreest Allah vol ware godsvrees voor Hem, en sterft niet anders dan als moslims

Koran, hoofdstuk 3:102

Allah heeft jou de kans gegeven om als moslim te sterven door jou de islam te geven. Hij heeft jou daarmee de kans gegeven om het paradijs binnen te gaan. Een eer die niet iedereen gegeven is, dus wat doe je met die wetenschap? Zet jij jezelf in voor de islam door met jouw gedrag en jouw woorden een goede moslim te zijn? Zet jij je in voor de islam door kennis op te doen en die te verspreiden? Zet jij je in voor de islam door anderen uit te nodigen ook moslim te worden? Of noem jij jezelf moslim maar hang je ondertussen lui achterover, verricht je de gebeden niet, maak je jouw eigen regels en is de islam voor jou alleen iets waar je wat mee doet als het ramadan is of vrijdagmiddag? Weet dat Allah zegt:

O jullie die geloven! Wie van jullie zijn godsdienst afvallig is: Allah zal een volk nemen waar Hij van houdt en dat van Hem houdt…

Koran, hoofdstuk 5:54

Allah heeft jou deze religie geschonken. Als jij jezelf er te goed voor voelt en dat laat merken door niks met je geloof te doen, weet dat Allah deze religie weer van je af kan nemen en kan schenken aan iemand die het meer verdient. We vragen Allah ons sterk maken op de weg van de islam en onze harten niet te doen afdwalen nadat Hij ons leiding heeft gegeven. O, en nog even dit. Als je goed hebt opgelet, heb je gemerkt dat ik de ene keer “de profeet Mohammed” zei en de andere keer “Mohammed, de boodschapper”.

Een profeet en een boodschapper zijn niet hetzelfde, ze hebben verschillende verantwoordelijkheden. De overeenkomst is dat ze allebei openbaringen ontvangen en de mensen oproepen tot het geloof in Allah. Het grootste verschil is dat aan een boodschapper ook een wetgeving wordt geopenbaard en aan een profeet niet. Praktisch gezien kun je zeggen dat een boodschapper altijd een profeet is, maar een profeet niet altijd een boodschapper. Waarom gebruik ik dan toch meestal de bewoording “profeet”? Dat is eigenlijk gewoon omdat het een algemene gewoonte is om die titel te gebruiken, maar of je nu boodschapper of profeet zegt, het is allebei goed.