Khutba 8 - Het goede gedrag

Khutba 8 - Het goede gedrag

Beste broeders en zusters,

 

De goede achlaaq (het gedrag) heeft een belangrijke plaats in de Islam.

 

Met goede achlaaq bedoelen we geduld hebben, rechtvaardig zijn, vergeven van iemand die jou onrecht aandoet, vriendelijk zijn, zachtheid, lachend gezicht hebben, de fouten van anderen verbergen, eerlijkheid, afspraken nakomen, delen, anderen helpen, woede inhouden, het slechte verwerpen met het goede…

 

Met slechte achlaaq bedoelen we gedragingen zoals jaloezie, haat, huichelarij, onrecht (zoelm), hardheid, afstand nemen, niet accepteren van adviezen, niet vergeven, wraak, niet accepteren van de fouten, de fouten zien, zoeken bij de anderen, wantrouwen…

De goede achlaaq is één van de mooiste en de beste aanbiddingsvormen waarmee een dienaar zijn Heer kan aanbidden. De goede achlaaq is een daad waar Allah van houdt en zeer tevreden over is. Deze tevredenheid van Allah begrijpen wij uit de volgende ayah:

 

وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ

 

En jij staat zeker op hoog zedelijk peil (op een hoog niveau van achlaak).

 

In deze ayah prijst Allah Zijn zeer geliefde dienaar en boodschapper Mohammedصَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّم door zijn goede achlaaq op te noemen.

 

Het is opmerkelijk dat Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ in deze ayah wordt geprezen om zijn achlaaq en niet om zijn kennis of ibadah. Allah zegt niet وانك لعلي علم عظيم of وانك لعلي عبادة عظيمة . Maar Allah zegt: وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ.

Dit is omdat de achlaaq een prijzenswaardige gradatie in het geloof heeft. Kennis en veel aanbidding maken een persoon prijzenswaardig wanneer deze worden omringd door het goed gedrag. Zonder achlaaq zal een geleerd persoon of een persoon die veel ibadah verricht niet de geprezen gradatie bereiken.

فقد جاء في حديث طويل في قصة سعد بن هشام بن عامر حين قدم المدينة ، وأتى عائشة رضي الله عنها يسألها عن بعض المسائل ، فقال : فَقُلتُ : يَا أُمَّ المُؤمِنِينَ ! أَنبئِينِي عَن خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ ؟
قَالَت : أَلَستَ تَقرَأُ القُرآنَ ؟
قُلتُ : بَلَى .
قَالَت : فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ كَانَ القُرآنَ .
قَالَ : فَهَمَمْتُ أَن أَقُومَ وَلَا أَسأَلَ أَحَدًا عَن شَيْءٍ حَتَّى أَمُوتَ ...الخ ) رواه مسلم (746)
وفي رواية أخرى :
( قُلتُ : يَا أُمَّ المُؤمِنِينَ ! حَدِّثِينِي عَن خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ .
قَالَت : يَا بُنَيَّ أَمَا تَقرَأُ القُرآنَ ؟ قَالَ اللَّهُ : ( وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ ) خُلُقُ مُحَمَّدٍ القُرآنُ )
أخرجها أبو يعلى (8/275) بإسناد صحيح .

In een lange overlevering van het verhaal van Sa’d ibn Hisam ibn Amir toen hij naar Medinah kwam om Aicha radiyallahoe anha over bepaalde zaken te vragen, is vermeld dat hij zei: O moeder van de gelovigen! Vertel mij over het gedrag van de boodschapper van Allah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ?

Zij zei: Lees jij niet de Kor’aan?

Ik zei: jawel.

Zij zei: Voorwaar, het gedrag van de boodschapper van Allah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ was de Kor’aan.

Hij zei: Ik wilde opstaan en niemand over iets vragen totdat ik dood zou gaan … Overgeleverd door Moeslim.

 

Imam an Nawawie legt in ‘de Uitleg van Moeslim’ uit wat er wordt bedoeld met ‘het gedrag van Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ was de Kor’aan’ (…wat hield dat gedrag in? Welke aspecten had zijn gedrag? Imam an Nawawie omschrijft ‘het gedrag van Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ was de Kor’aan’ in zes punten. Hij zegt):

De betekenis ervan is:

قال النووي رحمه الله تعالى في "شرح مسلم" (3/268) :
" معناه : العمل به ، والوقوف عند حدوده ، والتأدب بآدابه ، والاعتبار بأمثاله وقصصه ، وتدبره ، وحسن تلاوته " انتهى .

 

1. Er naar handelen (dus na komen van de bevelen in de Koran)

2. Blijven bij de grenzen ervan (dus niet de grenzen overschrijden),

3. Overname van de manieren ervan (manieren zoals vergeven, het slechte verwerpen met het goede, nederigheid),

4. stil staan bij de voorbeelden en verhalen ervan (geduld van Ayoub aleyhisselam),

5. het nadenken erover,

6. reciteren ervan op een mooie manier (volgens de regels van tadjwied en met een mooie stem).

 

Zoals jullie weten, zijn wij allen opgedragen om Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ te volgen en hem als voorbeeld te nemen.

 

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا

 

‘Voorwaar, er is voor jullie in de boodschapper van Allah een prachtig voorbeeld voor ieder die Allah en de laatste Dag vreest, en die Allah vaak herdenkt.’ (ahzaab;21)

 

Dus, zijn wij opgedragen om ook het gedrag van Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّم over te nemen; d.w.z. dat we de Kor’aan tot ons gedrag moet maken.

Hoe wordt de Kor’aan ons gedrag? Denk aan de zes punten die Imam an Nawawie opnoemt! Dus, degene die handelt naar deze zes punten mag hopen dat hij insa’allah geprezen zal  worden door Allah om zijn achlaaq. Want het gedrag van zo’n persoon is dan de Kor’aan.

 

Kortom, Rasoeloellah  صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ handelde naar elke handeling, manier en gedrag dat geprezen is in de Kor’aan. Hij  صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ nam afstand van elk handeling, manier en gedrag dat afgekeurd is in de Kor’aan. كَانَ خُلُقُهُ القُرآنُ ‘zijn gedrag was de Kor’aan’. Dus, beste broeder en zuster! Wil je weten hoe het gedrag van Rasoeloellah  صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ was, lees dan de Kor’aan. Wil je het gedrag van Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ overnemen? Leef dan naar de Kor’aan!

 

Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ heeft degene met een goede achlaaq meerdere malen geprezen. Zoals jullie weten zijn er veel overleveringen waarin Rasoeloellah صَلَّى اللَّهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ spreekt over het goede gedrag. Ik zal een paar van deze overleveringen opnoemen:

“De meest volmaakte gelovigen in het geloof zijn de besten met het goede gedrag. En de besten onder jullie zijn degenen die het best omgaan met hun vrouwen.”

Overgeleverd door Thirmidhie; hij zei: hadieth hasen sahieh.

 

إن المؤمن ليدرك بحسن خلقه درجة الصائم القائم

 

 “Een gelovige bereikt door middel van zijn goede gedrag het niveau van iemand die vast en ’s nachts bidt.” Overgeleverd door Aboe Dawoed.

 

ما من شئ أثقل في ميزان المؤمن يوم القيامة من حسن الخلق

 

“Er is niets dat zwaarder weegt op de weegschaal van een gelovige op de Dag des Oordeels dan zijn goede gedrag.” Overgeleverd door Thirmidhie; hij zei: hadieth hasen sahieh.

 

انا زعيم ببيت في ربض الجنة لمن ترك المراء وان كان محقا وببيت في وسط الجنه لمن ترك الكذب وان كان مازحا وببيت في اعلى الجنة لمن حسن خلقه

 

“Ik sta garant voor een huis in het paradijs voor iemand die de discussie verlaat, al heeft hij gelijk, voor een huis midden in het paradijs voor iemand die de leugen verlaat, al is het een grap, en voor een huis helemaal boven in het paradijs voor iemand met goed gedrag.” Overgeleverd door Aboe Dawoed; hadieth sahieh.

 

Niet alleen Allah en Zijn boodschapper maar ook de dienaren van Allah prijzen iemand met een goede achlaaq.

Overal waar hij komt wordt hij geprezen. Wanneer hij een plek verlaat, zal hij daar nog steeds geprezen worden, al zijn er jaren voorbij gegaan. Het enige wat bij de mensen van hem is achtergebleven is zijn achlaaq; goede achlaaq of slechte achlaaq.

Ik heb veel mensen ontmoet die met kennis en/of aanbidding bezig waren, broeders die sterk waren in de Arabische taal, in oesoel, die gezeten hebben bij grote Oelema… De kennis die ze hadden, ben ik inmiddels vergeten. Het enige wat ik me van hun herinner is hun achlaaq. Over broeders, die sterk waren in kennis maar slecht waren in de omgang met mensen, praten mensen liever niet. En als ze over hen praten dan zijn ’t vaak slechte herinneringen. Maar wanneer mensen praten over broeders met goede achlaaq, dan prijzen zij hen om hun goede manieren. Kortom, iemand met een goede achlaaq wordt niet alleen geprezen door Allah en Zijn profeet, maar wordt ook geprezen door de dienaren van Allah.

 

In de volgende khoetba’s zal ik met de wil van Allah bepaalde belangrijke zaken omtrent het goede gedrag behandelen, welke een ieder moet weten.

 

Bij deze vraag ik Allah om ons allen te begunstigen met een goede achlaaq.

 

“Wa’l-hamdoelillahie Rabbi’l A’lemien.”