Khutba 36 - Basis van goede en slechte …

Khutba 36 - Basis van goede en slechte achlaaq

Beste jongens en meisjes, broeders en zusters,

 

Tijdens de afgelopen khoetba’s hebben wij enkele belangrijke aspecten van het goede gedrag ‘al-achlaak’ behandeld. Wij hebben geleerd dat het goede gedrag geprezen wordt in de Islam. Iemand met een goed gedrag zal geprezen worden door Allah, is geprezen door de Boodschapper van Allah en zal geprezen worden door de dienaren van Allah. Ook hebben wij geleerd dat het goede gedrag een onderdeel is van at-Taqwa (godsvrucht). Zonder goed gedrag is het onmogelijk om een volmaakte Taqwa te bereiken. Zonder Taqwa is het moeilijk om het Paradijs binnen te treden.

 

وعن أبى هريرة رضي الله عنه قال‏:‏ سئل رسول الله صلى الله عليه وسلم عن أكثر ما يدخل الناس الجنة‏؟‏ قال‏:‏ “تقوى الله وحسن الخلق” وسئل عن أكثر ما يدخل الناس النار، قال‏:‏ “الفم والفرج”‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه الترمذي وقال‏:‏ حديث حسن صحيح‏)‏‏)‏‏.‏

 

Toen de Boodschapper van Allah (vrede zij met hem) werd gevraagd naar de belangrijkste oorzaak voor het binnentreden van het Paradijs, antwoordde hij: “Godsvrucht en goed gedrag. Ook werd hij gevraagd naar de belangrijkste oorzaak voor het binnentreden van het Hellevuur, waarop hij antwoordde: “De mond en het geslachtsdeel.” (at-Tirmidhi, Ibn Maadjah en Ahmad)

 

Degenen die zich de Islamitische gedragscodes eigen heeft gemaakt mag zich verblijden met de volgende overlevering van de Profeet (vrede zij met hem) waarin hij zegt:

إن من أحبكم إلي، وأقربكم منى مجلساً يوم القيامة أحاسنكم أخلاقاً

 

“De meest geliefden onder jullie bij mij en degenen die het dichtst bij mij zijn op de Dag des Oordeels zijn degenen die beschikken over het beste gedrag onder jullie.”(al-Boechari)

 

Jullie zullen inmiddels begrepen hebben dat het verkrijgen van goed gedrag noodzakelijk is. Het is dan voor een ieder van ons de taak het goed gedrag zich eigen te maken. Maar hoe doen wij dat? Door te lezen over het goed gedrag?

Nee, door alleen te lezen krijg je geen goed gedrag. Wij zien juist dat bepaalde broeders die veel lezen slechte gedragingen vertonen. Dus goed gedrag heeft niets te maken met veel lezen. Waar heeft het dan wel mee te maken?

 

Wij zullen het tijdens deze khoetba voornamelijk hebben over de basis van het slecht gedrag. Waarom vertoont iemand nou slecht gedrag? Wat zijn de achterliggende motieven van het slecht gedrag? Vandaag zullen wij als het ware de ziekte bepalen. En volgende week zullen wij met de wil van Allah het hebben over de genezingsmethode van deze ziekte. Het werken is aan ons en het succes komt van Allah.

 

Basis van goede en slechte achlaaq

 

Slechte achlaaq geeft geen voordeel aan de gemeenschap, terwijl het ook geen voordeel geeft aan de bezitter. Het brengt de gemeenschap schade toe zoals het schade toebrengt aan de bezitter.

 

Gedragingen zoals jaloezie, haat, huichelarij, onrecht (zoelm), hardheid, afstand nemen, niet accepteren van adviezen, niet vergeven, wraak, niet accepteren van de fouten, de fouten zien, zoeken bij de anderen en wantrouwen zijn voorbeelden voor de slechte achlaaq, die tegenwoordig aanwezig is bij veel mensen.

 

Slechte achlaaq bestaat meestal bij iemand in een kettingvorm, achter elkaar. Bijvoorbeeld: als iemand een hard hart heeft, dan heeft deze persoon ook als slechte achlaaq ‘het niet kunnen vergeven van mensen’, ‘afstand houden’ enz.

 

Terwijl deze slechte gedragingen veel en verschillend zijn, is de aard, basis, de wortels hetzelfde, het gaat namelijk om één en dezelfde ziekte.

 

Dit kunnen we als volgt uitleggen: er kunnen verschillende symptomen van een ziekte tegelijk aanwezig zijn bij iemand. Bijvoorbeeld: hoofdpijn, misselijkheid, overgeven, verkoudheid, buikpijn, huidziektes enz. Maar de aard, de bron van deze ziektes is één ziekte, bijvoorbeeld kanker. Wanneer deze ziekte niet verholpen wordt, gaan de andere ziektes ook niet weg. Wanneer men van deze ziekte geneest, verdwijnen de andere ziektes in een keer.

 

Door welke ziekte deze ziektes veroorzaakt worden kunnen we alleen te weten komen door het aan een dokter te vragen. Als we het niet aan een specialist vragen dan zullen we genoodzaakt zijn om als amateur oplossingen te verzinnen. Omdat we de basisziekte niet kunnen vinden, zullen we tijd verliezen, net wanneer een symptoom verdwijnt, zal er een andere ziekte te voorschijn komen, of de ziekte kan erger worden.

 

Zoals we net hebben gezegd, is de basis van de slechte achlaaq één en dezelfde ziekte. Wanneer deze ziekte niet verholpen wordt, zijn de andere slechte gedragingen ook blijvend. Wanneer deze ziekte verdwijnt, zullen de andere slechte gedragingen vanzelf verdwijnen. Straks zal ik jullie vertellen welke ziekte de basis vormt van de slechte gedragingen.

 

Alleen een gespecialiseerde Alim (geleerde) in deze branche kan weten welke ziekte de basis is van al het andere slechte achlaaq. Omdat we geen andere betere geleerde kennen dan Ibnoe’l Qayyim die in deze branche een geleerde is, hebben we hem geraadpleegd om de basis van slechte achlaaq te vinden. Imam Ibnoel Qayyim zegt in zijn boek ‘Al-Fawaied’ onder de titel ‘basis van goede en slechte achlaaq’ dat de basis van alle slechte achlaaq ‘hoogmoed’ (kibr) is. Ja, kibr is de ziekte, die de basis is van alle slechte gedragingen die hun wortels hebben geplaatst in het hart van de mens.

 

Iblies heeft door zijn kibr geen sadjdah gedaan voor Adem aleyhisselam. Door zijn kibr heeft hij Allah niet gehoorzaamd. Daarna heeft hij alle slechte daden gepleegd, en alle slechte eigenschappen zijn verzameld bij hem. Echter, de basis van al zijn slechtheden was kibr.

 

Kibr is zo een ziekte, die bij de bezitter ervan onopgemerkt kan zijn. Hierdoor zal deze persoon niet proberen om kibr te verwijderen, en zo zullen zijn slechte gedragingen blijven. Misschien verbergt hij deze slechte achlaaq, maar in zijn werkomgeving zijn deze slechte daden aan de macht. Misschien houdt hij geen afstand van mensen, maar zijn hart zit vol met haat en afschuw. En meestal in moeilijke tijden zal deze slechte achlaaq die hij in zich heeft verborgen één voor één te voorschijn komen. Je ziet soms dat iemand die bekend is om zijn goede achlaaq in moeilijke tijden (toestanden) begint te vloeken, wantrouwt (slechte voornemens) heeft, roddelt, mensen zwart maakt, probeert wraak te nemen en niet vergeeft. Als jullie willen weten of iemand echt goede achlaaq heeft, aanschouw hem in zijn moeilijke tijden (bekijk hem in moeilijke tijden).

 

Ibnoel Qayyim vertelt in hetzelfde boek wat de wortel is van de goede achlaaq. Met goede achlaaq bedoelen we geduld hebben, rechtvaardig zijn, vergeven van iemand die jou onrecht aandoet, vriendelijk zijn, zachtheid, lachend gezicht hebben, de fouten van anderen verbergen, eerlijkheid, afspraken nakomen, delen, anderen helpen, woede inhouden, het slechte verwerpen met het goede…

 

Ibnoel Qayyim zegt dat al deze goede achlaaq een gevolg is van ootmoedigheid. Wanneer ootmoedigheid zich in het hart van iemand wortelt, dan verschijnt alleen goede achlaaq van die persoon. Zelfs in de moeilijkste tijden zal je geduld en zachtaardigheid bij deze persoon zien. In plaats van haat, afschuw en wraakzucht zie je dat deze persoon mensen, die hem onrecht hebben aangedaan, met rechtvaardigheid behandelt en hun fouten vergeeft.

 

Dus is het hartstikke belangrijk om de kibr uit de harten te verwijderen en de ootmoedigheid in de harten te plaatsen, wil men een goed achlaaq hebben. Hoe men de kibr verwijdert en de ootmoedigheid plaatst in de harten zullen wij met de wil van Allah behandelen tijdens de komende khoetba’s.

 

Bij deze vraag ik Allah om ons allen te begunstigen met een goed achlaaq. Hij is onze Helper. Hij is in staat om ons datgene te geven wat wij van Hem vragen.

 

“Wa’l-hamdoelillahie Rabbi’l A’lemien.”